Home » Water » Schoon water als sociale innovatie
Sponsored
Sandra Verheijden

Sandra Verheijden

Strategisch adviseur bij Brabant Water

Carin Rougoor

Carin Rougoor

Projectleider Schoon water voor Brabant

Een goede waterkwaliteit en schoon drinkwater zijn belangrijk. Het project ‘Schoon water voor Brabant’ heeft als doel vervuiling van het grond- en oppervlaktewater door onder andere emissies van bestrijdingsmiddelen te voorkomen of te verminderen. Adviesbureau CLM begeleidt het project en levert inhoudelijke kennis.

Strategisch adviseur bij Brabant Water Sandra Verheijden vertelt over de insteek en het belang van dit project. “Voor Brabant Water is grondwater dé bron voor drinkwaterwinning. Hoe schoner de bron is, hoe beter. Want wat er niet in zit, hoeven we er niet uit te halen. Samen met de provincie, de waterschappen en de boeren in de grondwaterbeschermingsgebieden werken we daar hard aan.

Brabant is daarnaast een belangrijk brongebied voor drinkwaterwinning in Zuidwest Nederland; Brabantse zijrivieren komen uit op de Maas die naar het westen stroomt en daar een belangrijke bron is voor het drinkwater.”

Het blijft anticiperen op de werkelijkheid

Sandra Verheijden

Schoon water voor Brabant startte in 2001 op kleine schaal in enkele grondwaterbeschermingsgebieden met een klein aantal boeren. “Nu is het veel groter en breder. We richten ons allang niet meer alleen op de boeren, maar ook op gemeenten, bedrijven en burgers.

Mede door de goede voorbeelden uit dit project is er voor gemeenten een verbod gekomen om bestrijdingsmiddelen op verharding te gebruiken. We informeren bedrijven, burgers en gemeenten wat de alternatieven zijn. Dat geldt ook voor sportvelden en golfbanen waar bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.”

Anticiperen

Verheijden stelt dat er steeds meer groepen open staan voor een andere aanpak. “Bij boeren spelen ook andere factoren een grote rol bij het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Hierbij kun je denken aan het klimaat, de groeiomstandigheden, ziektes en plagen. Het blijft anticiperen op de werkelijkheid. Op onderdelen lukt het prima, maar bij sommige teelten is het lastig.

Het blijft een uitdaging waar op allerlei manieren gewerkt wordt aan het doel; geen bestrijdingsmiddelen meer in het milieu. Hoe groter de vervuiling van het water, hoe duurder het ook is om dat weer schoon te krijgen. In 2001 kozen we voor preventie door informatie te geven. Dat is nog steeds de insteek. Er zijn al belangrijke stappen gezet om de uitspoeling van chemische middelen te verminderen. Nu gebeurt bestrijding soms mechanisch of met een ander minder schadelijk middel.”

Levensbelang

Bewustwording was en is nog steeds erg belangrijk in dit proces. “Een bestrijdingsmiddel doet meer dan een gewas beschermen. Voor wie in een grondwaterbeschermingsgebied woont en werkt, is dat extra belangrijk om te weten. Wij zien het project ‘Schoon water voor Brabant’ als een sociale innovatie waar we met zijn allen werken aan een oplossing. Een schoon milieu is voor iedereen van levensbelang.”

Uitvoerend orgaan

Carin Rougoor van CLM is projectleider van ‘Schoon water voor Brabant’. “Toen we begonnen in 2001 was dat met een paar boeren. Nu is een kwart van hen erbij betrokken met in totaal 60.000 hectare aan grond. Vanuit CLM helpen we boeren een-op-een binnen en buiten het grondwaterbeschermingsgebied met informatie en advies over hoe zij de uitspoeling kunnen stoppen of verminderen.

Het gaat niet alleen over welke middelen er gebruikt worden, er is ook aandacht voor de bodemkwaliteit. Voor boeren met eenzelfde teelt zijn er groepsbijeenkomsten waar we kennis overdragen en verzamelen. Soms is ons advies ‘gebruik een ander middel’, maar dat is niet altijd mogelijk voor de boer. Op onze website geven we tips over of er nog gewacht kan worden met spuiten.

Het gaat niet alleen over welke middelen er gebruikt worden, er is ook aandacht voor de bodemkwaliteit

Carin Rougoor

Vanaf 2001 zijn er data verzameld en we zien een duidelijke afname van de emissie en uitspoeling naar het water. Ook de boeren zien dit verschil en soms maakt dat hen nog fanatieker. Voor boeren blijft het vaak een lastige keuze. Sommigen zien een bestrijdingsmiddel als een risicoverzekering. Zij willen de teelt niet minder zien worden of mogelijk zelfs verloren laten gaan.

We stimuleren daarom ook technische innovaties zoals de wingssprayer waarbij het bestrijdingsmiddel optimaal op de plant terechtkomt, of een cameragestuurde schoffel, zodat geen middel nodig is.” Ook bedrijven, gemeenten en burgers informeren we hoe het terreinbeheer zonder middelen mogelijk is.  

Samen oplossen

Rougoor vertelt over de actieve groep aspergetelers in Schoon Water die steeds een stapje verder gingen en nu deels biologisch telen. “Onze adviezen gaan ook over beter bodembeheer, wat teel je waar en informatie over de teeltwisseling. Het ene gewas kan het andere beschermen tegen ziektes en ongedierte zodat er minder of geen bestrijdingsmiddelen nodig zijn.”

Deelnemen aan ‘Schoon water voor Brabant’ gaat op vrijwillige basis. “Meer boeren zijn altijd welkom, want we lossen de problematiek graag gezamenlijk op.”

Next article